Historia Bazyliki

antoni_padewski

Św. Antoni z Padwy jest od niepamiętnych czasów patronem Rybnika i Ziemi Rybnickiej.W 1823 zbudowano kaplicę, w której umieszczono pochodzącą z XVII wieku figurkę świętego Patrona.
Decyzja o budowie kościoła zapadła 20 IV 1903.Projekt sporządził Ludwik Schneider. Budowę prowadził ks. prob. Franciszek Brudniok. Prace wstępne rozpoczęto 14 IX 1903, kamień węgielny został poświęcony 13 VI 1904. Wieże kościoła zostały poświęcone 29.VIII 1907 a uroczystość poświęcenia nowego Kościoła odbyła się 29 września 1907r. w Święto św. Archaniołów, a konsekrowany przez biskupa wrocławskiego Adolfa Bertrama 29 IX 1915.

Główny ołtarz wykonał rzeźbiarz C. Buhl z Wrocławia (1907). Dziełem rzeźbiarzy z Wrocławia jest także bogato rzeźbiona ambona z 1911 i zapewne też ołtarz Matki Bożej Różańcowej. Bogato rzeźbiony tron biskupi jest dziełem mistrzów z Oberammergau w Bawarii. Z tego samego kręgu artystycznego pochodzą stacje drogi krzyżowej z 1908. Godne uwagi są także 4 neogotyckie konfesjonały.

Wskutek eksplozji dynamitu na dworcu kolejowym w Rybniku 22 VI 1921 kościół doznał poważnych uszkodzeń. Również działania wojenne w 1945 znacznie zniszczyły kościół. 14 X 1959 spłonęła północna wieża kościoła. Zniszczone też wtedy zostały organy.

Kościół św. Antoniego z Padwy był pomyślany jako miejsce, gdzie miały się odbywać uroczystości gromadzące wielką ilość wiernych, których nie był w stanie pomieścić kościół parafialny Matki Bożej Bolesnej. Nowe potrzeby duszpasterskie sprawiły, że 1 II 1952 przy kościele św. Antoniego ustanowiona została samodzielna kuracja, a 28 V 1957 parafia.

Wystrój prezbiterium dostosowany do odnowionej liturgii zaprojektował architekt Krystian Laske z Katowic.

23 VI 1993 papież Jan Paweł II nadał kościołowi św. Antoniego tytuł bazyliki mniejszej. Bazylika ta była jednym z kościołów Wielkiego Jubileuszu Roku 2000.

KOŚCIÓŁ P.W. ŚW. ANTONIEGO – KALENDARIUM

3.02.1823 – mieszkańcy Rybnika za pośrednictwem magistratu zwracają sie do proboszcz Michała Schneidera
(1772-1837) z prośbą o zezwolenie na budowę kapliczki przeznaczonej dla prastarej figury Św. Antoniego Padewskiego

koniec lata 1828 – zostaje zakończona budowa kapliczki p.w. św. Antoniego w Rybniku u zbiegu ulic Mikołowskiej i Żorskiej

8.03.1861 – proboszczem parafii Matki Boskiej Bolesnej Rybniku zostaje ks. Edward Bolik

1868 – pierwsze zamiary przebudowy kapliczki na większą

26.12.1868 – Jan Dudzik z Grabowi składa pierwszą ofiarę na przebudowę kapliczki

10.05.1897 – z inicjatywy ks. Proboszcza E. Bolika zawiązuje się komitet d.s. budowy nowej większej kapliczki

12.05.1897 – pierwsze zasiedzenie nowego komitetu

23.05.1897 – Jan Kamyczek podpisuje akt sprzedaży parceli pod budowę kaplicy

pocz. Października 1898 – ks. E. Bolik podejmuje samodzielnie decyzje o rozpoczęciu budowy kaplicy

koniec października 1898 – z kurii wrocławskiej nadchodzi nakaz o wstrzymaniu nielegalnej budowy

16.09.1899 – w Rybniku umiera proboszcz Edward Bolik

17.09.1899 – administracja rybnickiej parafii zostaje tymczasowo powierzona ks. Teodorowi Weinholdowi

19.04.1900 – proboszczem parafii Matki Boskiej Bolesnej w Rybniku zostaje ks. Dr Franciszek Brudniok

20.04.1903 – zarząd parafii wysyła do Kurii Biskupiej prośbę o wydanie zezwolenia na budce nowego kościoła

2.05.1903 – podczas wizytacji ks. Biskup sufragan Henryk Marx stwierdza zasadność budowykościoła. Wkrótce potem nadchodzi z Wrocławia od kardynała Georga Koppa zezwolenie na budowę

1903 – architekt urzędu rejencyjnego w Opolu – Ludwig Schneider (1854-1943) sporządza projekt kościoła św. Antoniego

14.09.1903 – (w święto Podwyższenia Świętego Krzyża) ROZPOCZĘCIE BUDOWY KOŚCIOŁA pod kierownictwem Georgia Wentzlika

18.09.1903 – budowa fundamentów pod filary i wieże

2.10.1903 – budowa fundamentów pod prezbiterium

6.10.1903 – budowa fundamentów pod bocznymi filarami

15.10.1903 – budowa fundamentów pod lewą krzyżową nawę

14.05.1904 – zakończone zostaje sklepienie okien. Jednocześnie trwa budowa murów i filarów.

13.06.1904 – (w święto Antoniego Padewskiego) POŚWIĘCENIE KAMIENIA WĘGIELNEGO

1.08.1904 – rozpoczynają się prace przy konstrukcji dachu

15.10.1904 – trwają prace ukończeniowe przy zasklepieniu bocznych naw

I połowa sierpnia 1905 – na wieżach zostają zamontowane zegary firmy Jana Mannhardt z Monachium

23.05.1905 – trwają prace przy budowie wież

22.08.1905 – na wieżach zostają zamontowane krzyże

29.08.1905 – zostają poświęcone krzyże na wieżach

30.10.1905 – trwają prace zakończeniowe przy wykładaniu posadzki. Jednocześnie zostaje usunięte tymczasowe ogrodzenie placu budowy

18.11.1905 – ZAKOŃCZENIE BUDOWY

koniec 1905 – Helena i Geogr. Nowakowie fundują główny ołtarz w stylu gotyckim

1906-1907 – w pracowni rzeźbiarskiej Carla Buhla z Wrocławia powstaje ołtarz główny

1906 – zostaje uporządkowany plac budowy i rozpoczyna się urządzanie wnętrza kościoła

13.06.1906 – Towarzystwo Mężów Katolickich funduje roratnik na 54 świece

6.07.1906 – od kardynała Georga Koppa nadchodzi zezwolenie na benedykcję (błogosławieństwo) dzwonów

7.10.1906 – poświęcenie dzwonów

21.01.1907 – parafia uzyskuje policyjne zezwolenie na użytkowanie budowli

22.05.1907 – poświęcenie organów zbudowanych wg. Projektu Ludwiga Schneidera przez firmę Schlag i syn

6.09.1907 – ze starej kapliczki zostaje uroczyście przeniesiona do kościoła figura św. Antoniego

19.09.1907 – magistrat w Rybniku wydaje zezwolenie na rozbiórkę kapliczki

27.09.1907 – w relikwiarzach wykonana przez firmę Wilhelma. Rauschnera w Fuldzie umieszczone zostają cząstki św. Krzyża oraz św. Św. Jacka, Jadwigi, Franciszka i Klary

29.09.1907 – POŚWIĘCENIE KOŚCIOŁA

1907 – firma Rauschera wykonuje mosiężny relikwiarz, który umieszczony zostaje pod mensą ołtarza głównego. głównego w tym samym roku w bawarskiej pracowni rzeźbiarskiej w Oberamargau wykonany zostaje tron biskupi z płaskorzeźbami św. Cecylii i figurami św. Św. Piotra i Pawła oraz neogotyckie stacje Drogi Krzyżowej W pracowni J. Baumeistera we Wrocławiu wykonana zostaje neogotycka chrzcielnica, umieszczona z lewej strony prezbiterium. W pracowni rzeźbiarskiej Adolfa Albina powstają gotyckie konfesjonały

początek 1908 – ks. F. Brudniok funduje kandelabry wykonane z czarnego granitu przez firmę Potthoff

8.03.1908 – stacje drogi krzyżowej wykonane w Oberammergau w Bawarii zostają poświęcone przez O. Ksawerego Zgoliła

1911 – w Regensburgu w pracowni Augustyna Jagera powstaje ołtarz ku czci Matki Bożej Różańcowej, który ustawiony zostaje z prawej strony transeptu

1911 – z prawej strony nawy głównej zamontowana zostaje ambona wykonana przez rzeźbiarza Carla Buhla z Wrocławia

29.09.1915 – KONSEKRACJA KOŚCIOŁA – kard. Adolf Bertman

22.06.1921 – godz. 18.30 – eksplozja 4 wagonów z dynamitem na rybnickim dworcu kolejowym poważnie uszkadza dach, okna i organy. Remont organów niezwłocznie przeprowadza firma Klimosz-Duerschlag

22.07.1923 – administracje parafialną przejmuje nowy proboszcz – ks. Tomasz Reginek

10.02.1926 – w szpitalu św. Juliusza w Rybniku umiera emerytowany proboszcz – ks. dr Franciszek Brudniok

początek września 1927 – w Rybniku przy kościele św. Antoniego powstaje Rybnicki Chór Męski z prezesem dr Feliksem Białym i pod batutą Samulowskiego

21.07.1928 – zakończenie porządkowania placu wokół kościoła

1931 – O. Emil Drobny wydaje monografie pt. :”Kościół św. Antoniego w Rybniku” z okazji25-lecia istnienia świątyni. W tym samym roku w kościele odbywają się uroczystości z okazji – 25-lecia kościoła – 40-lecia encykliki „Rerum novarum” – 700-lecia śmierci św. Antoniego Padewskiego

24.02.1931 – ks. Tomasz Reginek obejmuje funkcję dziekana dekanatu rybnickiego

czerwiec 1931 – zakończona zostaje budowa bocznego ołtarza ku czci Chrystusa Króla przez rybnickiego rzexbiarza Pawła Kajzera

maj 1932-czerwiec 1933 – trwa malowanie wnętrza kościoła przez Pawła Kajzera z Rybnika i Michała Rzydka z Raciborza

lato 1932 – główny ołtarz kościoła otrzymuje przywilej „privilegium altaris”

17-18.06.1933 – w kościele odbywają sie uroczystości z okazji: – Dnia Katolickiego w Rybniku – upamiętniająca Roku Świętego – wielkiego odpustu rybnickiego – obchodów 500-lecia odparcia husytów z pod murów miasta Rybnika

grudzień 1936 – dzięki staraniom kościelnego Grabca kościół otrzymuje szopkę betlejemską wykonaną przez rzeźbiarza Ludwika Konarzewskiego z Istebnej

1938 – przed kościołęm zostaje wystawiony kamienny krzyż dłuta rybnickiego rzeźbiarza-kamieniarza – Pawła Botóra

8.01.1939 – w wieku 80 lat umiera kościelny Franciszek Chrószcz – współzałożyciel Stowarzyszenia Alojzjanów, przełożony Najświętszego Serca Jezusowego oraz III Zakonu św. Franciszka. Dzięki jego staraniom powstał ołtarz ku czci Chrystusa Króla, figury w ołtarzu głównym, stacje Męki Pańskiej i kamienny krzyż przed kościołem.

18.06.1939 – w ramach uroczystości 25-lecia kapłaństwa ks. T. Reginka zostaje poświęcony przez biskupa Stanisława Adamskiego nowy budynek parafialny przy kościele Matki Boskiej Bolesnej

29.08.1939 – bp Stanisław Adamski mianuje ks. T. Reginka okręgowym wikariuszem na parafie ziemi rybnickiej na wypadek uniemożliwienia kontaktów z Kurią Diecezjalną w przypadku działań wojennych

4.12.1939 – ks. T. Reginek za zgoda ordynariusza opuszcza kraj i wyjeżdża do USA

1939-1945 – po wyjeździe z kraju ks. T. Reginka (4.12.1939) działalność duszpasterską obejmuje ks. Franciszek Klimza, jako substytut (zastępujący prawowitego proboszcza)

styczeń-marzec 1945 – walki na rybnickim froncie doprowadzają do zniszczeń okien kościoła, poszycia duchowego, uszkodzenia wież, a także do znacznej dewastacji wnętrza kościoła.

24-25.01.1949 – po napiętnowaniu polityki rządu PRL w przedmiocie nauczania religii, a także, po bezpodstawnym oskarżeniu o współpracę z formacją NSZ ks. prob. Józef Garus zostaje aresztowany na 6 miesięcy

18.09.1949 – do Kurii Diecezjalnej w Katowicach zostaje wysłana petycja 25.000 parafian dotycząca rozdzielenia parafii rybnickiej

1950-1951 – firma mistrza malarskiego Jana Wilka odnawia malaturę naścienną wnętrza kościoła

13.03.1950 – proboszczem parafii Matki Boskiej Bolesnej zostaje ks. Adam Bieżanowski

16.06.1950 – parafia rybnicka zostaje rozdzielona na 2 parafie: Matki Boskiej Bolesnej i św. Antoniego Padewskiego. Proboszczem nowej parafii zostaje ks. Adam Bieżanowski, zaś jego miejsce w parafii MBB obejmuje ks. Józef Smandzich

17.06.1951 – w kościele św. Antoniego zostaje zorganizowany pierwszy parafialny odpust. Po procesji figura św. Antoniego zostaje umieszczona w ołtarzu głównym

10.02.1952 – parafia św. Antoniego zaczyna funkcjonować jako samodzielna jednostka duszpasterska – kościół zostaje podniesiony do rangi kuracji

1.12.1955 – ks. A. Bieżanowski odchodzi do Ligoty koło Bielska

5.12.1955 – ks. Franciszek Klizma zostaje mianowany kuratusem kuracji św. Antoniego

22.12.1956 – Kuria Diecezjalna podejmuje decyzję o tymczasowym administrowaniu parafią ks. Sylwestra Durczoka

16.01.1957 – ks. Sylwestrowi Durczokowi zostają przekazane agendy parafialne

28.05.1957 – parafia zostaje erygowana, uznając status tzw. parafii nieusuwalnej, zaś ks. Sylwester Durczok zostaje proboszczem

9.06.1957 – ks. T. Reginek formalnie rezygnuje z probostwa w Rybniku

20.08.1957 – ks. S. Durczok zostaje mianowany dziekanem

14.10.1959 – w wyniku pożaru zostaje spalona lewa północna wieża, pokrycie dachowe, organy, a także zniszczona zostaje malatura wnętrza kościoła

18.11.1962 – zostają poświęcone nowe organy

1963 – ks. T. Reginek zostaje uhonorowany tytułem pronotariusza apostolskiego z prawem noszenia infuły

20.02-31.12.1966 – w kościele uroczyście obchodzone są uroczystości związane z 1000-leciem chrztu Polski

październik 1969 – na podstawie Dekretu Biskupa Ordynariusza z dnia25.10.1969r. zostaje powołane Duszpasterstwo Akademickie

1970 – do ołtarza bocznego w tylnej części prawej nawy wstawiony zostaje obraz Matki Boskiej Częstochowskiej w miejsce Piety, którą przekazano do kościoła Matki Boskiej Bolesnej. W miejscu tym stał zniszczony w 1945r. ołtarz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy

16.01.1972 – podczas uroczystości z okazji 15 rocznicy proboszczowania ks. dziekana S. Durczok zostaje podniesiony przez biskupa Herberta Bednorza do godności prałata

23.12.1973 – w Aachen (RFN) umiera ks. Franciszek Klizma

27.01.1974 – w Oleśnie umiera ks. Tomasz Reginek

13.06.1975 – w Rybniku umiera ks. prob. Sylwester Durczok

22.08.1975 – proboszczem parafii św. Antoniego zostaje ks. Alojzy Klon

23.06.1993 papież Jan Paweł II nadał kościołowi św. Antoniego tytuł bazyliki mniejszej.

1998 – proboszczem parafii zostaje ks. Franciszek Musioł

6.03.2009 – umiera ks. prob. Alojzy Klon

2014 – proboszczem parafii zostaje ks. dr Grzegorz Olszowski

opracował: Stanisław Kuś

Copyright © 2012 ThemeBlossom.com. All Rights Reserved